Tuesday, February 20, 2018

Falcılık Hileleri ve “Sahte Astrologlar”




Falcılık Hileleri ve “Sahte Astrologlar”

National Geographic'in "Brain Games" programının, “Batıl İnançlar” isimli 4.Sezon 6.Bölümünde, Harvard Psikoloji mezunu, stand-up komedyeni Harrison Greenbaum medyumlar, psişikler ve falcılar tarafından insanları kandırmak için kullanılan 3 hileli teknikten bahsediyor. Harrison Greenbaum, hayatını medyumluk ve falcılık gibi sihirli güçlere sahip olduğunu iddia eden psişik olguları çürütmeye adamış, Harvard diplomalı bir komedyendir. 

Greenbaum diyor ki “Falcılar sihirli güçleri olduğu ilüzyonunu yaratmak için 3 teknik kullanır:”

1) Shotgunning (Bilgi bombardımanı)
2) Rainbow Ruse (Her ihtimali söylemek)
3) Barnum Statements (Aşırı genel ifadeler)

Shotgunning (Bilgi bombardımanı), bir sürü bilgi ortaya atıp, bir tanesinin doğru çıkmsasını beklemek anlamına gelir. 
Rainbow ruse  (Her ihtimali söylemek), bir karakteristik seçip, onun hem en iyi hem en kötü halini söyleyerek, tahminde başarısızlık ihtimalini ortadan kaldırmak anlamına gelir.
Barnum Statements (Aşırı genel ifadeler), herkes için geçerli özellikleri, sanki sadece o kişiye özelmiş gibi aktarmak anlamına gelir.

Harrison Greenbaum’ın tespit ettiği bu teknikler asla fal, medyumluk, psişik güçler, büyü, telepati gibi metafizik olguların aslında gerçekte var olmadığını kanıtlamaz. Ancak bu teknikler bize önemli bir bilgi sunuyor: Bu tarz metafizik ya da mistik temelli yöntemler, çok kolay kötüye kullanılabilir. Bu 3 tekniğin yüksek ikna gücü yüzünden, çoğu kişi verilen bilgiye inanmaya dünden hazır haldedir. Bu sebeple, aslında mesleki bilgisi olmayan, sadece para kazanma amaçlı sömürücü kişiler kolaylıkla, kişilerin inancını suistimal edebilir. 

Bu tehlike sadece fal veya medyumluk alanları için geçerli değil. Maalesef astrolojik danışmanlıkta da, hiçbir bilgiye sahip olmayan bir “sahte astrolog,” yukarıdaki üç tekniği kullanarak danışanını aldatabilir. Her ne kadar Astroloji tamamen matematik temelli, metodolojisi belli, bilgi edinme süreçleri kesin olarak yapılandırılmış bir bilgi sistemi olsa da, hala “sihirli güçlere” sahip olduğu için astroloji yapabildiğini iddia eden, “hislerini, duru görüsünü, majik ritüellerini, kısmet açma çalışmalarını” kullanan “sahte astrologlar” çok sayıda. 
Bu kişiler hiçbir bilgileri olmamasına rağmen, bahsedilen 3 tekniği kullanarak bilinçsiz danışanlarını ikna etmekte ve aldatmaktalar.

Aslında bu kişiler Astrolog değil, Greenbaum’ın dediği gibi “sihirli güçleri olduğu ilüyonunu yaratmaya çalışan” falcılar. Astroloji paravanı arkasında falcılık yapmaktalar. Bu durum (arz)
astrolojiyi fal olarak gören bir piyasa talebiyle birleşince maalesef  Astroloji gibi kadim bir bilgi sistemi de hiç haketmediği şekilde kamuoyunda fal ile eşanlamlı kullanılmaya başlanıyor.

Bu “falcı astrologlar” yüzünden, Astroloji gibi kadim bir ilim de yukarıdaki aldatma teknikleri üzerine inşa edilmekle itham edilebilir. 

Peki bu durumda ne yapılmalı?

Böyle bir eleştiriye karşı, Astrolojinin sezgiler üzerine kurulu olmadığını hatırlatmak zorundayız. Astroloji tekniğini, 2000 yıldan daha eski Ptolemy, Dorotheus, Valens, Abu Ma'Shar, Al Biruni, William Lilly gibi astrologların çalışmaları, araştırmaları ve yayınlarıyla geliştirmiş bir bilgi sistemidir. 

Astrolojinin matematik temelli, metodu en ince ayrıntısına kadar belirlenmiş, bilgiye ulaşmasını sistematik bir şekilde yapılandırmış bir bilgi sistemi olduğunu unutmamak gerekir. Bu sebeple astrolojik becerisini “kuvvetli hislerine ve sihirli güçlerine” bağlayan astrologlara itibar edilmemelidir.

Astroloji bin yıllardır saraylarda, rasathanelerde, ve üniversiteler gibi en üst düzey bilgi kurumlarında icra edilmiş çok ciddi, akademik bir bilgi sistemidir. Bu sebeple günümüzde bunu devam ettiren NCGR, ISAR gibi uluslararası kuruluşlar tarafından onaylanmış, kitaplarına referans verilen, bu kuruluşların konferanslarına davet edilen, buralarda seminer veren ve eğitim kurumları bu kuruluşlarca akredite edilmiş astrologlara güven duyulmalıdır. Bu kriterleri yerine getiren astrologlar ciddiye alınmalı, astroloji ilmi bu kişilerin çalışmaları üzerinden değerlendirilmelidir.

Böylece astroloji hakettiği saygınlıkta ve ciddilikte icra edilir.


Programın videosu (İngilizce): https://www.youtube.com/watch?v=P0wj8N21gTY

No comments:

Post a Comment